Współczesne państwo w teorii i praktyce. Wybrane elementy
Jerzy Oniszczuk
(red.)![Współczesne państwo w teorii i - okładka książki](https://staticl.poczytaj.pl/208000/wspolczesne-panstwo-w-teorii-i-praktyce-wybrane-elementy-jerzy-oniszczuk-red,208279-s.jpg)
Dane szczegółowe: | |
Wydawca: | Szkoła Główna Handlowa w Warszawie |
Rok wyd.: | 2011 |
Oprawa: | twarda |
Ilość stron: | 716 s. |
Wymiar: | 167x240 mm |
EAN: | 9788373786356 |
ISBN: | 978-83-7378-635-6 |
Data: | 2010-05-25 |
Opis książki:
Przedmiotem rozważań zawartych w książce są różne zagadnienia dotyczące instytucji państwa, a także - w mniejszym wymiarze - prawa. Są to zarówno zagadnienia tradycyjnie dyskutowane, jak i nowe kwestie związane ze współczesnymi wyzwaniami. Potrzeba istnienia podręcznika dotyczącego podmiotu, jakim jest państwo, uzasadnia okoliczność, że państwo jest podstawową strukturą życia społecznego - o znaczeniu zarówno do wewnątrz (jako forma organizacji określonej grupy społecznej), jak i na zewnątrz - jako zasadnicza struktura określająca działanie środowiska międzynarodowego. Wbrew różnego rodzaju poglądom, które zakładały osłabienie bądź w ogóle upadek państwa (od ideologii materializmu historycznego po poglądy, które w procesach integracji upatrywały przyczyny takiego rozwoju), państwo ma się dobrze. Proces globalizacji i towarzyszące mu zjawiska integracyjne nie tylko nie osłabiły państwa, lecz także wymagają budowy państwa sprawnego (choć o zmieniających się kompetencjach, niektóre bowiem dziedziny - w interesie państw - zarządzane są wspólnie). Problemem natomiast stały się państwa dysfunkcyjne bądź znajdujące się w stanie rozkładu, bądź autorytarnie zarządzane państwa rozbójnicze ".
Książka "Współczesne państwo w teorii i praktyce. Wybrane elementy" - Jerzy Oniszczuk (red.) - oprawa twarda - Wydawnictwo Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Książka posiada 716 stron i została wydana w 2011 r.
Spis treści:
Rozdział I. Termin, rozumienie i ujęcia państwa ( Jerzy Oniszczuk )
1. Termin ?państwo/"
2. Ujęcia państwa
Rozdział II. Określenie państwa współczesnego ( Jerzy Oniszczuk )
1. Definicja państwa
2. Państwo jako organizacja społeczna
3. Państwo jako organizacja polityczna
4. Państwo jako władza państwowa
5. Państwo jako organizacja przymusowa
6. Państwo jako organizacja terytorialna
7. Państwo jako organizacja suwerenna
8. Państwo jako organizacja klasowa
9. Państwo jako organy państwowe (aparat państwowy)
10. Państwo jako grupa celowa
Rozdział III. Socjologiczne i politologiczne ujęcia władzy jako korelatu państwa i społeczeństwa ( Anna Kociołek-Pęksa )
1. Wstęp
2. Państwo
3. Władza
4. Różne ujęcia władzy
5. Władza a prawo - władza państwowa
6. Władza polityczna
7. Podsumowanie
Rozdział IV. Forma państwa ( Bogusław Pytlik )
1. Uwagi ogólne
2. Pojęcie i rodzaje współczesnych typów państwa
3. Pojęcie formy państwa
4. Forma rządów
5. Ustrój terytorialny
6. Styl rządów (reżim polityczny)
Rozdział V. Cele i funkcje państwa ( Bogusław Pytlik )
1. Uwagi wstępne
2. Cele państwa
3. Funkcje państwa i ich klasyfikacje
Rozdział VI. Rządy prawa. Republika i demokracja. Tradycja Kantowska ( Jerzy Oniszczuk )
1. Uwagi ogólne
2. Społeczeństwo obywatelskie i państwo
3. Społeczeństwo obywatelskie i pryncypia równości, niezależności, wolności
4. Człowiek jako istota wolna
5. Prawo pozytywne jako przesłanka wolności. Warunki prawa pozytywnego. Prawo jako mechanizm uzgodnienia wolności. Uniwersalność ustawy jako warunek sprawiedliwości prawa
6. Warunki tworzenia społeczeństwa i państwa. Znaczenie umowy pierwotnej Kanta. Pryncypia stanu prawnego
7. Republika wolności jako optymalna forma wspólnoty tworzonej umową. Republikanizm jako zasada oddzielenia rządu od ustawodawcy
8. Zasada reprezentacji (rząd reprezentatywny)
9. Dominacja zasady praworządności. Władza ludu w ujęciu Kantowskim. Ewolucja władzy wykonawczej niewłaściwego ustroju
9.1. Dominacja zasady praworządności
9.2. Forma i sposób realizowania władzy. Władza ludu (demokracja) i populizm
9.3. Kantowskie wyjście z demokratycznego chaosu. Udział natury w układaniu praworządnych relacji wewnątrz i na zewnątrz państw
10. Moralność i polityka oraz prawo publiczne
11. Jawność jako kryterium oceny sprawiedliwości roszczenia
12. Próba połączenia wizji państwa prawnego i państwa demokratycznego Aktualność zasady rozumu publicznego. Przydatność poglądów dotyczących republiki dla wizji demokracji
Rozdział VII. Państwo prawne. Problemy państwa i prawa ( Jerzy Oniszczuk )
1. Uwagi ogólne
2. Ogólna podstawa rządów prawa. Rozumienie prawa w państwie prawnym
2.1. Modernistyczno-oświeceniowe źródła rządów prawa. Mechanika ustawy i duch w ?maszynie/" ustawy
2.2. Pojmowanie prawa w koncepcji państwa prawnego. Norma prawna
2.3. Warunki porządku prawnego państwa prawnego
3. Wykształcanie wizji państwa prawnego. Znaczenie formy ustawowej
4. Porządek prawny i rządy prawa
4.1. Porządek prawny. Warunki wykształcenia i utrzymywania porządku. Ograniczone znaczenie przymusu
4.2. Praworządność. Rządzenie za pomocą prawa. Legalizm
4.3. Wolność człowieka jako podstawa przestrzegania prawa. Cecha ochrony wolności i praw jednostki jako fundamentalny element prawa porządku państwa prawnego
4.4. Katalog zasad państwa prawnego
5. Pluralizm normatywny w państwie. Znaczenie konstytucji
6. Niektóre problemy porządku państwa prawnego. Pluralizm (policentryczność) prawnych porządków. Prawo krajowe a międzynarodowe i europejskie (Wspólnot Europejskich)
7. Rządzenie za pomocą prawa w sferze jego stosowania
Rozdział VIII. Demokracja ( Jerzy Oniszczuk )
1. Rozumienie demokracji
2. Demokratyczny sposób sprawowania władzy
3. Warunki dochodzenia do demokracji i jej istnienia
4. Podmiot demokracji
5. Relacja władza-społeczeństwo
6. Zamożność społeczeństwa
7. Kultura i edukacja w demokracji
8. Aktywność społeczeństwa obywatelskiego
9. Decydowanie w demokracji
10. Samoograniczenie władzy w demokracji
11. Demokratyczne kształtowanie władz
12. Instytucjonalne uwarunkowania demokracji
13. Zaufanie obywatela do demokratycznego państwa
14. Sprawność demokracji
15. Równowaga między wolnym rynkiem a demokracją
16. Społeczna gospodarka rynkowa
17. Demokracja skonsolidowana
18. Niektóre problemy i zagrożenia demokracji. Krytyka demokracji
Rozdział IX. Demokratyczne państwo prawne i zaufanie ( Jerzy Oniszczuk )
1. Wstęp. Prawo, zaufanie i skuteczność
2. Zakwestionowanie tradycyjnego znaczenia zaufania. Ponowoczesny brak zaufania do wielkich wizji
2.1. Problem kwestionowania zaufania jako spoiwa społecznego
2.2. Zaufanie w warunkach płynnej ponowoczesności
2.3. Żądanie zaufania za stworzenie warunków do zaspokajania pragnień konsumpcyjnych. Żądanie zaufania za sprawne administrowanie
3. Ogólny sens tradycyjnego zaufania do prawa. Konwencjonalny i polityczny charakter prawa. Konieczność powtarzalności
3.1. Znaczenie zaufania do państwa i prawa. Instytucjonalizacja zaufania przybierająca postać podstawowej zasady konstytucyjnej. Globalizacyjna kwestia pod adresem zasady zaufania do prawa
3.2. Konwencjonalność prawa jako podstawa zaufania w państwie. Prawda jako rezultat powszechnego uznania
3.3. Powtarzalność jako podstawa zaufania. Uporządkowanie (konwencjonalizacja) jako warunek zaufania
4. Konstytucyjna zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa
4.1. Pojmowanie i charakter konstytucyjnej zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Zasada lojalności państwa jako korelat reguły zaufania
4.2. Treść zasady zaufania jednostki do prawa i stanowiącego je państwa. Wolność, równość służące godności ludzkiej jako podstawa rozumowej zasady zaufania do prawa. Szczegółowe reguły - składowe zasady zaufania
5. Prawo mechanizmem podważania zasady zaufania. Konstytucyjne granice swobody ustawodawcy. Zasada zaufania w administracji i relacjach prywatno-prawnych
5.1. Konstytucyjne rozwiązania podważające zaufanie do demokracji praworządnej (przykład)
5.2. Pluralizm systemów normatywnych jako mechanizm podważenia zaufania do prawa
5.3. Problem swobody ustawodawcy. Warunki odstępowania od treści reguł składowych ogólnej konstytucyjnej zasady zaufania
5.4. Zasada zaufania jako zasada działania administracji publicznej
5.5. Niezbędność zaufania do prawa w kontraktowych stosunkach prywatnych
6. Zaufanie a sprawiedliwość prawa i uwzględnianie przez prawo pozaustawowych reguł społecznych
6.1. Zaufanie i sprawiedliwość prawa
6.2. Zaufanie do prawa liczącego się z pozaustawowymi regułami społecznymi
7. Zaufanie i skuteczność prawa
7.1. Problem gotowości do postępowania zgodności z prawem
7.2. Zależność skuteczności prawa od postawy wobec prawa
8. Zaufanie a odpowiedni poziom stanowienia i stosowania prawa
9. Niezdolność państwa i prawa do prognozowania kierunków rozwoju. Prawo państwowe jako jedno z ryzyk pogarszania ładu i zaufania społecznego
10. Zakończenie
Rozdział X. Władza i stosunki publicznoprawne we współczesnych państwach ( Waldemar J. Wołpiuk )
1. Władza. Zagadnienia ogólne. Aspekty podmiotowe i przedmiotowe
2. Atrybuty władzy
3. Formy wykonywania władzy
4. Władza w państwie, władza wykonywana w imieniu państwa i członków wspólnoty państwowej
5. Władza państwowa, władza publiczna, władza uspołeczniona
Rozdział XI. Państwo, sprawiedliwość i prawo ( Jerzy Oniszczuk )
1. Uwagi wstępne
2. Niektóre podejścia do sprawiedliwości
3. Sprawiedliwość społeczna
4. Sprawiedliwość materialna i formalna
5. Sprawiedliwość legalna
6. Wiązanie prawa ze sprawiedliwością
Rozdział XII. Liberalizm. Dobro wspólne w demokracji liberalnej ( Jerzy Oniszczuk )
1. Liberalizm
2. Dobro wspólne w demokracji. Państwo i prawo jako dobra wspólne
2.1. Problem rozumienia dobra wspólnego
2.2. Niektóre koncepcje dobra wspólnego. Spór między liberalizmem i komunitaryzmem
Rozdział XIII. Kultura i wartości państwa i prawa ( Jerzy Oniszczuk )
1. Rozumienie kultury
2. Niektóre podejścia do kultury
3. Kultura polityczna i prawna
4. Wartości
Rozdział XIV. Prawa i wolności jednostki w państwie ( Jerzy Oniszczuk )
1. Pojęcie wolności i praw jednostki
2. Geneza oraz rozwój wolności i praw jednostki
3. Nowoczesne ujęcie praw i wolności człowieka
4. Katalog podstawowych wolności i praw człowieka
5. Równość
6. Poszanowanie i ochrona godności człowieka
7. Zasada ochrony prawnej wolności człowieka
8. Problem dopuszczalności ograniczeń wolności i praw jednostek
9. Zasada proporcjonalności ograniczeń wolności i praw
10. Zakaz naruszania istoty ograniczanego prawa lub wolności
Rozdział XV. Państwo i ciała wpływające na wykonywanie władzy ( Katarzyna Pisarska )
1. Uwagi wstępne
2. Organizacje społeczne w systemie władzy państwowej
3. Pojęcie i system partii politycznych
3.1. Partie polityczne - cechy, funkcje i klasyfikacja
3.2. Systemy partyjne
4. Grupy nacisku i lobbing
5. Inne organizacje społeczne
6. Podstawowa krytyka
Rozdział XVI. Samorząd terytorialny we współczesnym państwie ( Marcin Sakowicz )
1. Ogólna charakterystyka samorządu terytorialnego
1.1. Pojęcie i rodzaje samorządów
1.2. Aksjologia samorządu terytorialnego
1.3. Istota samorządu terytorialnego
2. Uwarunkowania współczesnego samorządu terytorialnego
2.1. Prawne podstawy funkcjonowania samorządu terytorialnego
2.2. Samorząd terytorialny w ujęciu instytucjonalnym
2.3. Znaczenie samorządu terytorialnego w finansowaniu usług publicznych
3. Organizacja samorządu terytorialnego w Polsce
3.1. Struktura samorządu terytorialnego
3.2. Ustrój jednostek samorządu terytorialnego
4. Perspektywy rozwoju samorządu terytorialnego
4.1. Reforma i modernizacja samorządu terytorialnego
4.2. Europeizacja i wieloszczeblowe zarządzanie
4.3. Partnerstwo z sektorem prywatnym i organizacjami pozarządowymi
4.4. Elektroniczna administracja i demokracja
5. Podsumowanie
Rozdział XVII. Państwo i gospodarka ( Izabela Zawiślińska )
1. Uwagi wstępne
2. Teoretyczne koncepcje roli państwa w gospodarce
2.1. Liberalizm i koncepcja państwa minimum
2.2. Nurt interwencjonistyczny
3. Państwo jako podmiot gospodarczy
3.1. Państwo jako jeden z podmiotów gospodarczych
3.2. Państwo jako organizator ładu instytucjonalno-prawnego
3.3. Państwo jako nabywca
3.4. Państwo jako producent
4. Państwo w warunkach kryzysu gospodarczego
5. Podstawowa krytyka - argumenty za i przeciw
Rozdział XVIII. Państwo w przestrzeni międzynarodowej ( Artur Nowak-Far )
1. Pojęcie państwa jako podmiotu relacji międzynarodowych
2. Suwerenność państwa a prawidłowości współczesnych stosunków międzynarodowych - analiza teoretycznoprawna
1. Suwerenność państwa a prawidłowości współczesnych stosunków międzynarodowych - analiza prawno-ekonomiczna
2. Państwo a podmioty niepaństwowe w przestrzeni międzynarodowej
3. Przekazanie (transfer) uprawnień władzy państwowej - kazus Unii Europejskiej
4. Wnioski
Rozdział XIX. Niezbędność państwa w dobie globalizacji oraz jego współczesne modele ( Joachim Osiński )
1. Dlaczego państwo musi istnieć?
2. Modele państw współczesnych i ich istota
3. Państwo w warunkach kryzysu ekonomicznego
3.1. Tradycyjne i współczesne pojmowanie istoty i zadań państwa
3.2. Tradycyjne i współczesne dziedziny aktywności państwa
3.3. Podsumowanie
4. Czy współczesne państwo może zbankrutować?
Podsumowanie