![Karta nr 77 - okładka książki](https://staticl.poczytaj.pl/288000/karta-nr-77-zbigniew-gluza-red,288092-s.jpg)
Dane szczegółowe: | |
Wydawca: | Ośrodek KARTA |
Rok wyd.: | 2013 |
Oprawa: | miękka |
Ilość stron: | 156 s. |
Wymiar: | 160x230 mm |
EAN: | 977086737630377 |
ISBN: | 0867-3764 |
Data: | 2014-04-30 |
Opis książki:
Czesi. XX wiek
Album unikatowych fotografii z Atelier Šechtlów
Blisko 140 lat temu w niedużym czeskim Taborze narodziło się przedsięwzięcie fotograficzne, z którym trudno porównać inne w Europie Środkowo-Wschodniej. Zapisywanie historii łączyło się tu z poszukiwaniem piękna.
Spojrzenie wstecz na największe niegdyś atelier na południu Czech nie jest jedynie podsumowaniem ponad stuletniej twórczości rodziny Šechtlów. Historia trzech pokoleń fotografów nieustannie przeplata się z historią ich ojczyzny, a tysiące zdjęć atelier „Šechtl i Voseček” wydobywają z zapomnienia wyjątkowe, ale i codzienne momenty z życia Taboru.
- ze wstępu Josefa Mouchy
Niepublikowana dotąd w oficjalnym obiegu polemika Czeski los Václava Havla z tekstem Milana Kundery z 1968 roku
Mały naród - jeśli chce posiadać jakieś znaczenie w świecie, to codziennie, uporczywie musi je na nowo wywalczać. W chwili, gdy przestanie tworzyć wartości, utraci sens swego istnienia i rzeczywiście może przestać istnieć - bo jest kruchy i zniszczalny. […]
Wierzę w wielką, dziejową misję małych narodów w dzisiejszym świecie - zdanym na łaskę mocarstw […]. Małe narody dzięki temu, że nieustannie poszukują własnego oblicza, że musza je kształtować, że walczą o własną tożsamość, przyczyniają się jednocześnie do tego, by nasz ziemski glob oparł się strasznym naciskom uniformizacyjnym […].
Milan Kundera, Czeski los
Wszystkich nas - to znaczy cały naród czeski - musi bez wątpienia ucieszyć, że dzięki naszemu zachowaniu w sierpniu zdobyliśmy sobie uznanie Milana Kundery, tego trochę sceptycznego intelektualnego światowca, który zawsze skłonny był raczej dostrzegać nasze złe strony, i że nasze ówczesne zachowanie - zdecydowane, ale jednocześnie rozważne - wprost mu imponuje.
[…] Wywody te niestety - mimo pozorów rozsądku i mądrości - wpisują się w tę samą tradycję odrodzeniowo-patriotycznych złudzeń i samozachwytów, od których autor tak zdecydowanie się dystansuje.
Václav Havel, Czeski los
Lata 70. przyniosły w Czechosłowacji recydywę stalinizmu. Reakcje Czechów na wprowadzaną „normalizację” prezentujemy w montażu dra Bartosza Kaliskiego Przed KARTĄ 77
Heda Margoliová-Kovályová (pisarka i tłumaczka) w autobiografii:
Wszystkie miasta, przez które przejeżdżaliśmy [w drodze do Pragi], były już oblepione plakatami i obwieszczeniami, miejscowe radia nadawały bez przerwy, w niektórych miejscach zaczęto stawiać barykady, w innych ludzie tylko stali na ulicach z zaciśniętymi pięściami. Było popołudnie, kiedy dojechałam do Pragi. Musiałam objeżdżać bocznymi ulicami, bo na głównych stały już czołgi. [...]
Na placu Wacława pod fasadą Muzeum Narodowego, poprzestrzelaną kulami, płynęły dziesiątki tysięcy ludzi z tranzystorami w rękach, przedzierali się przez ulice zatarasowane przez czołgi, spalone i zniszczone samochody, fragmenty murów z rozstrzelanych budynków. [...]
I gdy tak stałam w tym tłumie, uświadomiłam sobie nagle, że to jest szczytowy moment naszego życia. Tej nocy, gdy straciliśmy wszystko, odnaleźliśmy coś, czemu zwykle ludzie nie mają odwagi ufać: odnaleźliśmy sami siebie i jeden drugiego. Na wszystkich tych twarzach, we wszystkich tych oczach widziałam, że myślimy, czujemy i chcemy tego samego.
21 sierpnia 1968
Na hajdamaków
Unikatowy dziennik i listy Jerzego Konrada Maciejewskiego z czasów wojny polsko-ukraińskiej (1918-19). Mało znany epizod historii sąsiadujących ze sobą krajów ilustrowany niepublikowanymi zdjęciami Autora.
Wspomnienia Jerzego Konrada Maciejewskiego są dosyć rzadkim w polskiej literaturze memuarystycznej przykładem zapisków podoficera, który pokazuje wojnę z perspektywy niższych szarż.
Ze wstępu Granica wschodnia prof. Janusza Odziemkowskiego
Ostatnie z ostatnich
Wspomnienia Anji Lundholm, niemieckiej Żydówki uwięzionej w 1944 roku w obozie koncentracyjnym Ravensbrück pokazujące skomplikowane relacje między osadzonymi tam kobietami i ich strażniczkami.
Więźniarka polityczna Anja Lundholm przybyła do Ravensbrück późno i znalazła się na dnie obozowej społeczności, w najgorszych barakach ostatniego rzędu, bez stałego przydziału do roboczego komanda. Ponad 40 lat później motywowana elementarną potrzebą utrwalenia - jak sama mówiła - „tego, co było”, sporządziła literacki zapis obozowych doświadczeń […]. Po wielu latach Anja Lundholm powie o swym okresie poobozowym: „Nie mogłam oswoić się z tutejszym życiem. Ciągle jeszcze byłam więźniarką - zresztą do dzisiaj się z tego nie wyzwoliłam”. Również w tym wymiarze był to wyrok dożywotni.
Ze wstępu Wyrok dożywotni Ewy Czerwiakowskiej
Czas „Po Prostu”
Relacja Jana Olszewskiego, prawnika, obrońcy oskarżonych w procesach politycznych, a w III RP premiera (1991-92) dotycząca działalności w latach 50. proreformatorskiego „tygodnika studentów i młodej inteligencji Po Prostu” i jego zamknięcia w 1956 roku.
Jan Olszewski:
Pismo [„Po Prostu”] otrzymało pewne możliwości, więc trzeba je było maksymalnie wykorzystać dla spraw, które są naprawdę ważne. Wprowadzenie tematu AK wymagało jednak dobrej woli ze strony redakcji. Dopiero po długiej dyskusji udało się ich przekonać. Niektórzy uważali, że to ich nie dotyczy; dowodziliśmy więc, że to kwestia uczciwości, nawiązania do czegoś, co jest wspólnym dorobkiem nie tyle pokolenia, co całego społeczeństwa. Słowo „naród” było w ogóle nie do pomyślenia, ale w istocie o to chodziło.
Dotykam gąsienicy
Dziennik i publicystyka Hanny Świdy-Ziemby, socjologa, profesor Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych UW, działaczki „S” - wnikliwa diagnoza życia społecznego i politycznego końca lat 80.
Hanna Świda-Ziemba w dzienniku:
W kraju każdego dnia surrealistyczne wzrosty cen. Ludzie tylko o tym mówią. Wydaję pieniądze niefrasobliwie, bo na co zbierać. Kupiłam dziś sobie wino francuskie - innego wytrawnego nie było, nie miałam nastroju szukać - za 2400 zł. Czekolada nadziewana, która kosztowała 250 zł jeszcze tydzień temu, skoczyła do 600 zł. 6 lutego, w poniedziałek, ma się zacząć „okrągły stół”. Porozumienie rządzących z tzw. społeczeństwem. Z „tzw.”, bo jest to grupa uznawana przez zagranicę za „społeczeństwo”, a jest to może kilkusetosobowy, mniej czy bardziej skłócony zespół. Społeczeństwo jest wielogrupowe, zdezintegrowane, wieloorientacyjne. Nie w sensie politycznym, bo rzecz w tym, że „polityka” to potrzeby wyższe, które są luksusem, a ludzie żyją tym, „jak się utrzymać na powierzchni”. Mają różną sytuację, różne natury, różne biografie, wiek i sami w tej degrengoladzie nie są jednorodni. A ci panowie, co mają siadać „do stołu” - niewiele tych ludzi zakłopotanych obchodzą.
Początek 1989
Hannę Świdę-Ziembę poznaliśmy tuż po uruchomieniu „Karty” podziemnej (w 1982 roku). Współtworząca pismo Aldona Jawłowska doprowadziła do naszego spotkania, co […] zmusiło nas, blisko trzydzieści lat od niej młodszych, do bardziej krytycznego patrzenia na siebie samych.
Ze wstępu Zbigniewa Gluzy
Ponadto:
Solidarność z „Solidarnością”
Żywiołowa reakcja Peru na wprowadzeni stanu wojennego w Polsce.
Byliśmy znieczuleni
Relacja Ewy Biały, pielęgniarki, która 8 września 1968 była świadkiem samospalenia Ryszarda Siwca w geście protestu przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji.
Patron: Ryszard Siwiec
Czy Stadion Narodowy w Warszawie powinien nosić imię Ryszarda Siwca Co na to decydenci Relacja Moniki Helak.
Archiwum wolnych Białorusinów
Inicjatywa powołania Międzynarodowego Archiwum Białoruskiego, gromadzącego dokumenty „narodu i kultury białoruskiej” przedstawiona przez koordynatora MAB-u dra Macieja Wyrwę.
Warszawiacy nie z tej ziemi
Wywiad z prof. Jerzym Kochanowskim, autorem koncepcji książki Warszawiacy nie z tej ziemi, prezentującej wielokulturową stolicę. Zapraszamy do wypełnienia dołączonej do numeru Ankiety czytelniczej. Wśród respondentów rozlosujemy nagrody!
Książka "Karta nr 77" - Zbigniew Gluza (red.) - oprawa miękka - Wydawnictwo Ośrodek KARTA. Książka posiada 156 stron i została wydana w 2013 r.